Agnieszka Szeffel

 FESTIWAL FILMOWY  ERA NOWE HORYZONTY
 22 lipca - 1 sierpnia 2004 Cieszyn  www.eranowehoryzonty.pl

korespondencja agentki specjalnejdzien 4, niedziela 25 lipca 2004

 TO BYLA BLONDYNKA...
4. niedziela
Drodzy czytelnicy i wielbiciele,
Gdzie jest Anna ? To pytanie po ponad 40 latach pojawilo sie dzis i na naszych ustach. Czy ktos kiedykolwiek wyjasni zagadke jej znikniecia ? Cieszynskiemu festiwalowi jak co roku towarzyszy przeglad tworczosci rezysera z panteonu. Dwa lata temu byl nim Visconti, rok temu Derek Jarman, tegoroczna edycja poswiecona jest Antonioniemu. Wlasnie obejrzelismy "Przygode", filmowa legende, ktora okazala sie pod kazdym wzgledem poczatkiem - poczatkiem nowego kina, poczatkiem kariery pewnej mlodej aktorki i krystalizacja stylu rezysera, ktoremu pozostanie wierny.
Grono moich przyjaciol w tym momencie pewnie usmiechnie sie lekko, ale gdybym kiedykolwiek chciala byc blondynka, zostalabym Monica Vitti... Ta niezwykla aktorka, zyciowa partnerka Michelangela wystapila w czterech jego filmach z lat 60. (oprocz "Przygody", 1960): w "Nocy" (1961), "Zacmieniu" (1962) i "Czerwonej pustyni" (1964). Eteryczna, ale pelna zycia, rozczochrana, dziewczeca i przekorna, o glosie nieco zachrypnietym, innym razem smutna, niemal fizycznie miotana watpliwosciami, bo wciaz kreci sie w kadrze, ucieka, zatrzymuje gwaltownie, powraca, w "Przygodzie" prezentuje typ niewinnej kobiecosci, ktora zmaga sie z zagrozonym poczuciem lojalnosci.
Widzow cannenskiego festiwalu, gdzie odbyla sie premiera tego filmu, najbardziej zbulwersowal fakt, ze glowna bohaterka po kilkunastu minutach projekcji bezpowrotnie znika i zagadka tego znikniecia do konca nie zostanie wyjasniona. Jak na owe czasy byl to gest narracyjny niemal obrazoburczy. Bezskutecznie poszukuja jej przyjaciolka Klaudia (Vitti) i narzeczony Sandro (uwodzicielski po wlosku Gabrielle Ferzetti), ktorzy niemal natychmiast zostaja para, by porzucic poszukiwania w imie nowej milosci.
"Przygoda", jak mi sie wydaje, przetrwala calkiem niezle probe czasu, zadaje proste pytania, ktore nadal dla wielu mlodych kobiet pozostaja bez odpowiedzi. Anna (Lea Massari) nie poniosla tragicznej smierci w scenerii pieknych wulkanicznych wysp, do ktorych przybija podczas wakacji jacht z grupa przyjaciol, nie popelnila tez samobojstwa, jej znikniecie jest aktem wolnosci i oskarzeniem kultury, skazujacej kobiete na przechodzenie z rak ojcowskich w inne meskie rece. Anna marzy o samotnosci, ale samotnosc oznacza tu odejscie, wiodace ku niezaleznosci. Jest na tyle odwazna, by zdecydowac sie na krok najbardziej radykalny i egoistyczny - na ucieczke od zycia, ktore prowadzi. Klaudia, podejrzewajac przyjaciolke o podobna decyzje, choc jeszcze jej nie rozumiejac, przejmuje po Annie schede, razem z narzeczonym otrzymuje w spadku kobiecosc, zamknieta w klatce konwenansow i kulturowych rol, kobiecosc wycofana, czula, wybaczajaca, pelna podziwu dla chwiejnej meskiej sily. Wielkosc filmu Antonioniego polega miedzy innymi na rozpoznaniu i wydobyciu na swiatlo dzienne tego buntowniczego aktu rodzacej sie, dojrzalej kobiecosci Anny.
Poza wszystkimi innymi walorami filmy Antonioniego - z wyksztalcenia architekta - zachwycaja subtelna, ascetyczna geometria kadru. Sa wspaniala lekcja wloskiej architektury - dawnej i nowej. Wielbiciele Aldo Rossiego laczcie sie, ogladajac to piekne i nadal - mimo uplywu lat - wazne kino !
akss

 foto:akss


© 2004 diaade. wszystkie prawa zastrzezone. | © 2004 Agnieszka Szeffel. wszystkie prawa zastrzezone.

| home | o diaade |